خانه / فقه اجتماعی و سیاسی / ساختار هندسی سوره‌های قرآن و تأثیر آن در استنباط فقهی

ساختار هندسی سوره‌های قرآن و تأثیر آن در استنباط فقهی

 

 

حجت‌الاسلام والمسلمین محمد خامه‌گر

 

اشاره: 

روش ساختاری، سبک جدیدی در تفسیر قرآن‌کریم است. براین‌اساس، هر سوره دارای غرضی است و تمامی ‌آیات و مباحث مطرح‌شده در سوره به‌صورت منطقی و فصل‌بندی‌شده، به آن غرض مرتبط می‌شوند. اگر از این زاویه به مطالعه سوره‌ها بپردازیم، می‌توانیم گزاره‌های جدیدی را از قرآن کشف کنیم؛ گزاره‌هایی که به‌طورمعمول از بررسی و مطالعه جداگانه آیات بدست نمی‌آید. استاد خامه‌گر معتقد است اگر با این نگاه به آیات فقهی نگریسته شود، ممکن است از طریق فهم بهتر آیه، احراز مقدمات حکمت و یا راه‌های دیگر، تأثیر آن را در استنباط فقهی نیز ببینیم.

کلیدواژگان:قرآن، تفسیر ساختاری، فقه، اجتهاد، سیاق، استنباط فقهی.

 

سرفصل مطالب:

بخش اول: ساختار هندسی سوره‌های قرآن و نقش آن در استنباط از قرآن

پیشینه تاریخی

نقش ساختار هندسی سوره‌ها در استنباط از قرآن

روش‌های تفسیر و فهم قرآن

۱٫تفسیر ترتیبی

۲٫تفسیر موضوعی

۳٫تفسیر ساختاری

فرایند برداشت از ساختار سوره‌

عرضۀ غرض استخراجی بر شاخص‌ها

بخش دوم: تأثیر ساختار بر برداشت‌های فقهی

۱٫کشف جنبه‌های مختلف یک حکم و کمک به احراز مقدمات حکمت

۱-۱٫جهت حکم عده در سوره طلاق

۲-۱٫جهت حکم عده در سورۀ بقره

۳-۱٫حکم گوشت‌های حرام در سوره انعام

۴-۱٫حرمت گوشت‌های حرام در سورۀ مائده

  1. استخراج گزاره‌های جدید علمی

 

پرسش و پاسخ

حجیت روش تفسیر ساختاری

تفسیر ساختاری و مبنای توقیفی‌بودن چینش آیات

تفسیر ساختاری و فهم آیات در نزول تدریجی

تأثیر ساختار در استنباط فقهی؛ هنوز در حد طرح مسئله

فهم ساختاری و تأثیر غیرمستقیم بر فقه

ضمایم

شکل(۱): ساختار سورۀ طلاق

شکل(۲): ساختار بخش سوم سورۀ بقره

دریافت متن کامل نشست

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *