خانه / پایان نامه / پایان نامه مرکز آخوند خراسانی / شمول قاعده درء نسبت به حدود،قصاص،دیات،تعزیرات در متون فقهی فریقین

شمول قاعده درء نسبت به حدود،قصاص،دیات،تعزیرات در متون فقهی فریقین

نویسنده: مهدی عصمتی

استاد راهنما: حجت الاسلام و المسلمین دکتر رضا دانشور ثانی

استاد مشاور: دکتر عباسعلی سلطانی

استاد داور و نماینده مرکز تخصصی: حجت الاسلام و المسلمین سید محسن حسینی فقیه

استاد داور و نماینده مدارج علمی حوزه خراسان: حجت الاسلام و المسلمین دکتر محمد باقر گرایلی

 

چکیده:

قواعد فقه یکی از اصول کلی در حقوق اسلامی است. هر قاعده براساس ملاک و فلسفۀ خاصی تشریع شده است و مفاد هریک ناظر به اهداف و مقاصد شریعت می­باشد. فقها و حقوق­دانان با در دست داشتن ملاک هر قاعده فقهی می­توانند، حکم موارد فرعی را مشخص کنند. از آن­جا که این قواعد، نقش کلیدی در پویایی فقه اسلامی دارند، بررسی آنها دقت و موشکافی در مفاد و مصادیق هر قاعده راه را برای حل مسائل مستحدثه هموار می­سازد.لزوم پرداختن به این اصول کلی با توجه به گسترش زندگی اجتماعی،رشد روز افزون علوم، تغییر وضعیت زندگی و ظهور نیازهای جدید و همچنین رشد عقلی کاملاً محسوس است.قواعد فقه جزا به دلیل عدم تشکیل حکومت اسلامی کمتر مورد پژوهش، کنکاش و استفاده قرار گرفته است، به همین دلیل در قوانین جزائی نگرش­های کلی و کلان نسبت به قواعد فقه جزائی صورت نگرفته است در حالی­که ساختار و مبانی حقوق جزای اسلامی متأثر از قواعد فقهی می­باشد.در این رساله، به بررسی یکی از قواعد فقهی یعنی قاعده درء پرداخته شده است.قاعده درء از مهمترین قواعد فقهی- حقوقی است که از اهمیت ویژه ای در حقوق جزا برخوردار می­باشد. نام این قاعده از حدیث نبوی مشهور «ادرئوا الحُدودَ بالشُبهات» اتخاذ شده که متفق بین شیعه و اهل­سنت است و به این معنی است که در موارد شبهه مجازات­ها را ساقط کنید. این قاعده، یکی از ممیزات قوانین جزایی اسلام و بیانگر تاکید شارع مقدس بر رعایت عدالت و حمایت از حقوق متهمان می­باشد.در این تحقیق بعد از بیان مقدمه و معنای واژه «درء» دیدگاه اندیشمندان فقه و حدیث پیرامون سند حدیث قاعده درء مدّنظر قرار گرفته و در ادامه به منابع روایی آن از دیدگاه مذاهب خمسه نیز اشاره شده استضابطه تحقق شبهه نیز یقین یا دلیل معتبر مرتکب به جایز بودن عمل خود می­باشد و صرف ظن وگمان به جایز بودن عمل کفایت نمی­کند.همچنین به نظر نگارنده قلمرو قاعده درء تنها مختص به حدود به معنای اخص نیست،بلکه در مباحث قصاص و تعزیرات نیز ساری و جاری است.

واژگان کلیدی: قاعده درء،شبهه،حد،قصاص،دیات،تعزیرات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *