خانه / فقه اجتماعی و سیاسی / نظام اقتصادی اسلام

نظام اقتصادی اسلام

استاد: حجت‌الاسلام دکتر احمدعلی یوسفی

چکیده:

در این نشست، استاد در پی روشن‌ساختن مدلی از نظام اقتصادی است که در آن عدالت به معنای اسلامی و قرآنی آن نمود داشته باشد. استاد بر آن است در طراحی نظام اقتصادی اسلام به‌گونه‌ای باید نظر بدهیم که عدالت اقتصادی درواقع به‌عنوان یک عامل درون‌زا و از درون خود نظام بجوشد و این بحث بیشتر برای این ارایه شد که ما حوزویان بدانیم در ارتباط با نظام اقتصادی اسلام چه وظایفی داریم.

ایشان می‌گوید به این نتیجه رسیدیم که مجموعه‌ای از آموزه‌های نظام‌مند مرتبط به هم را ما به‌عنوان نظام اقتصادی اسلام نام می‌گذاریم که از روش اجتهاد و منابع اجتهاد استنباط و استخراج شود و این برای اجرا و طراحی «حجت» خواهد بود.

یکی از مباحث مهم اصول مکتب اسلام این است که آیا اصل بر رقابت است یا تعاون یا انحصار؟ هر یک از این مدل‌ها نماینده‌ای در جهان دارند.

بحث دیگر استاد، دخالت دولت و عدم دخالت دولت است. نظام سرمایه‌داری اصل عدم دخالت دولت را براساس مبانی هستی‌شناختی نتیجه گرفته است و همچنین نظام کمونیستی اصل دخالت مطلق دولت را که همه‌چیز در اختیار دولت است. اما در نظام اسلامی چه؟ استاد می‌گوید بنده به این نتیجه رسیدم که اصل، حضور مسئولانه دولت در اقتصاد است.

در بحث مالکیت اقتصادی، نظام سرمایه‌داری بر مالکیت مطلق پای می‌فشرد و نظام کمونیستی بر مالکیت مطلق. ما براساس آموزه‌های اسلامی قایل به مالکیت مختلط هستیم: فردی دولتی و عمومی.

استاد از اهم موارد عدالت دینی را فرصت‌های تغذیه‌ای و بهداشتی می‌شمرد و بهترین دولت را آن می‌داند که بتواند بخصوص در فرصت‌های تغذیه‌ای و بهداشتی عدالت و انصاف بورزد.

او در انتها می‌گوید: تا اینجا ما باید بیاییم فرصت‌ها را مساوی قرار دهیم و دستگاه فقه ما باید بیاید و در این زمینه کار بکند و اگر این فرصت‌ها مساوی قرار نگیرد اصلاً عدالت در کشور معنا ندارد.

 

متن کامل نشست

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *