خانه / فقه اجتماعی و سیاسی / پژوهش‌های معاصر در فقه فرهنگ و ارتباطات

پژوهش‌های معاصر در فقه فرهنگ و ارتباطات

استاد: دکتر سید مجید امامی

 

 

چکیده:

فقط با احکام اسلامی نمی‌شود جامعه اسلامی را اسلامی اداره کرد و باید موضوعات یا به‌تعبیر رایج در ادبیات جامعه‌شناسی یا سیاست‌گذاری، «مسئله‌شناسی»‌مان هم اسلامی شود یا مسئله‌شناسی ما هم به یک عقلانیت حجیت‌مند متعبد شود. به عبارت دیگر، اساساً ممکن نیست حکم بدون کشف و تولید مسئله‌ها تولید شود.

برای این امر، نیاز به فقه نظام‌ساز و کل‌نگر است. یعنی اقتضای محتوم این نگاه تکمیلی، ورود رسمی فقه به مأموریت نظام‌سازی و کل‌نگری و جلوتر از مستحدثات و مطالبات دفعی‌بودن است و نیز اقتضای تحقق این مأموریت هم توجه به کلان انسان است که در ترابط و پیوند و تعارف با دیگران قرار گرفته است. جامعه‌شناسی یا بهتر است بگوییم موضوع‌شناسی متعبد و فقهی ما شکل ‌نگرفته است وگرنه ما می‌توانستیم موضوع‌شناسی راه بیندازیم.

گونه‌شناسی تحقیقات فقه فرهنگ در سه حوزه زیر است:

تحقیقات اصولی (پایه، روشی و به تعبیر دقیق‌تر بنیادی)؛ تحقیقات موضوع‌شناسانه (تحقیقاتی که سعی می‌کند موضوع را بازشناسی کند) و سوم: تحقیقات راهبردی (دادن مشی و سیاست).

یکی از مشکلات اساسی ما در حوزه‌های علمیه این است که زبان‌شناسی و مردم‌شناسی و تاریخ‌شناسی نداریم لذا در مقام صدور حکم، مشکل پیدا می‌کنیم. ما درواقع عصر تنزیل را خوب نمی‌شناسیم.

ناچاریم فقه فرهنگ را در تعامل با فقهُ الدعوه و نیز فقه امربه‌معروف ونهی‌ازمنکر، و فقه التربیه را تأسیس و تدوین کنیم.

متن کامل نشست

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *